Átaksverkefni AVS
Á árinu 2009 leggur AVS sjóðurinn áherslu á styttri verkefni og munu umsóknir þar sem verkefni eru til skemmri tíma en 12-18 mánaða að öllu jöfnu njóta forgangs. Lögð verður mikil áhersla á verkefni sem skila fljótt verðmætum og nýjum störfum fyrir íslenskan sjávarútveg.
Natríum í rækju tvöfaldast við vinnslu
Þekking á næringargildi sjávarafurða er afar mikilvæg fyrir neytendur, framleiðendur og söluaðila íslenskra sjávarafurða. Í AVS verkefninu „næringargildi sjávarafurða“ er verið að afla upplýsinga um næringarefnasamsetningu sjávarafurða og efla þá þekkingu sem fyrir er.
Aukin fiskneysla fæst með aukinni fræðslu
Ljóst er að foreldrar hafa mest hvetjandi og mótandi áhrif á fiskneyslu ungs fólks og þeir sem hafa vanist því að borða fisk í æsku halda því áfram síðar á ævinni. Í ljós kom að fræðsla og þekking jók greinilega fiskneyslu hjá ungu fólki.
Marningskerfi
3X Technology á ísafirði hefur á þessu ári fengið styrk frá AVS sjóðnum til að þróa nýjan búnað til að vinna marning úr aukaafurðum. Megin áherslan er lögð á að ná fiskholdi af hryggjum án þess að marningurinn mengist blóði.
Ensím vinnur verkið
Notkun ensíms sparar mikinn tíma við hreinsun á lifur fyrir niðursuðu, en ensímið leysir upp himnuna á yfirborði lifrarinnar og við það losna ormar sem búið hafa um sig undir henni. Fram til þessa hefur þurft að handvinna þessa snyrtingu, sem er mjög tímafrek.
Vinnsluferill um borð í línuveiðiskipum
Umtalsverðar rannsóknir hafa verið gerðar undanfarin ár og áratugi á vinnsluferlum og meðhöndlun afla um borð í togskipum. Með aukinni áherslu á línuveiðar er þörf fyrir auknar rannsóknir á vinnsluferli línuskipa, því inntaka aflans í skipin er mismunandi fyrir þessi tvö útgerðarform.
Fiskvali
Stjörnu-Oddi vinnur að þróun fiskvala, flokkunarbúnaðar sem velur sjálfvirkt fisk inn og út úr trolli. Sjómenn forrita búnaðinn og velja með því tegundir og stærðir inn í trollið, öllum öðrum fisk verður sleppt út úr trollinu.
Grandskoðum þann gula frá miðum í maga
Á síðastliðnum árum hefur krafa neytenda um matvöru sem framleidd er á vistvænan hátt aukist til muna og erlendir kaupendur á íslenskum fiski leggja því mikil áherslu á gæði og rekjanleika í fiskvinnslu ásamt jákvæðri ímynd um hollan og ómengaðan fisk.
Vetrarsár í eldisfiskum
Vetrarsár í laxfisum og þorski orsakast af bakteríunni Mirotella viscosa. Sjúkdómurinn blossar upp í eldisfiski á veturna þegar hitastig sjávar er lágt og getur valdið gríðarlegu verðmætatapi. Núverandi bóluefni hafa ekki veitt viðunnandi vörn gegn sjúkdómnum.
Verðmæti marnings aukið með nýjum vinnsluferlum
Verið er að þróa nýjar aðferðir til að gera það mögulegt að sprauta marningi í flök og þannig ná fram betri heildarnýtingu í bolfiskvinnslu um leið og verðmæti marningsins eykst umtalsvert.
Lyktina burt
Notkun ósons við þurrkun á fiski minnkar verulega lykt frá þurrkverksmiðjum, en hjá Matís er unnið að því að gera tilraunir með notkun ósons í samstarfi við Laugafisk á Akranesi.
Ufsapeptíð auka vöxt þorskseiða
Mikil afföll og mismunandi gæði lirfa er eitt helsta vandamálið við eldi sjávarfiska en niðurstöður í verkefninu “Lífvirk efni við eldi lúðu og þorsks” benda til þess að ná megi fram töluverðri aukningu í vexti og afkomu lirfa ef fæðudýr sem notuð eru til fóðrunar lirfanna eru auðguð með ufsapeptíðum. Ufsapeptíðin eru framleidd úr ufsaafskurði í sprotafyrirtækinu Iceprotein ehf á Sauðárkróki.
Merki fyrir ábyrgar fiskveiðar
Íslenskt merki um ábyrgar fiskveiðar Íslendinga var kynnt á Íslensku sjávarútvegssýningunni þann 3. október s.l.. Merkið er markaðstæki fyrir íslenska framleiðendur sjávarafurða og viðbrögð við kröfum markaða um að sjávarafurðir komi úr fiskistofnum, sem nýttir eru á ábyrgan hátt. Merkið skírskotar til íslensks uppruna afurða, en mörg markaðssvæði leggja áherslu á að fá skýra upprunatengingu við Ísland.
Umhverfishitinn hefur mikil áhrif
Hitastýring í kælikeðjum ferskra sjávarafurða er mikilvægur þáttur í því að skila kaupanda vöru af bestu mögulegu gæðum. Ferskar afurðir eru viðkvæmari fyrir hitabreytingum en fryst vara og því mikilvægt að umhverfishita sé stýrt allan tímann.
Makríll til manneldis
Verðmæti makríls til manneldis er mun meira en til fiskmjölsframleiðslu og þess vegna eru miklir hagsmunir fólgnir í því að finna leiðir til að koma honum auðveldlega til frystingar í landi eða um borð í vinnsluskipum.
Þorskur í ljósum
Unnið er að viðamiklu verkefni á Ísafirði þar sem verið er að kanna áhrif ljóss á vöxt og kynþroska þorsks í eldi. Markmið verkefnisins er að nýta ljós til að ná fram auknum vaxtarhraða og seinkun kynþroska.
Verðmæti uppsjávarfisks aukið með bættri kælitækni
Verkefnið Aukið verðmæti uppsjávarfisks – bætt kælitækni hófst í júní 2008. Markmið verkefnisins er að leggja grunn að nýrri aðferð við kælingu og geymslu uppsjávarfiska um borð í nótaskipum.
Þorskeldisráðstefna 30. sep. - 1. okt
Þorskeldi á Norðurlöndum er yfirskrift rástefnunnar, en mikilvægt er að skoða möguleika þorskeldisins í ljósi minnkandi veiða. Á ráðstefnunni verður farið yfir stöðuna og spáð í framtíðarmöguleika þorskeldis.
Kynning á nýjum hugbúnaði
Á sjávarútvegssýningunni 2-4 október nk. verður kynntur nýr hugbúnaður sem nefnist FisHmark á sýningarbás Matís ohf.
Gull í greipar Ægis
Öllum er ljóst að sjávarfang er mikill og góður fæðukostur, sem inniheldur mörg mikilvæg efni sem styrkja og bæta heilsu manna. Á síðustu árum hafa svokölluð andoxunarefni hlotið verðskuldaða athygli og að sjálfsögðu er slík efni einnig að finna í íslensku sjávarfangi.
Bakteríur greindar á innan við 24 tímum
Það er mikilvægt fyrir framleiðendur matvæla að fá niðurstöður um hvort óæskilegar bakteríur séu til staðar á sem skemmstum tíma, sérstaklega þegar geymslutími matvælanna er stuttur.
Brennihvelja á Íslandsmiðum
Brennihveljan hefur valdið umtalsverðu tjóni í laxeldi hér við land þegar dýrin hafa lent á eldiskvíum og angar hafa slitnað af þeim. Á öngunum eru stingfrumur sem haldast virkar þrátt fyrir að angarnir hafi slitnað frá búknum og þessar stingfrumur skaða því eldisfiskinn.
Fiskprótein sem vopn gegn hjarta- og æðasjúkdómum
Hjarta- og æðasjúkdómar eru algengir hér á landi eins og annars staðar í vestrænum ríkjum og ein helsta dánarorsökin. Hækkaður blóðþrýstingur er einn helsti áhættuþátturinn. Heilsusamleg áhrif ómega-3 fitusýra hafa lengi verið kunn, en í seinni tíð hefur athyglin einnig beinst í auknum mæli að fiskpróteinum.
Fituþol þorsks
Í tilraunum á fóðrun þorsks í eldi hefur komið í ljós að hægt er að auka fituhlutfall í fóðri með stækkandi fiski. En fitan er ódýrari orkugjafi en próteinið svo þessar niðurstöður geta leitt til verulegs sparnaðar í fóðrun eldisþorks.
Borðið meiri fisk
Það kemur skýrt fram í niðurstöðum verkefnisins „Lífvirk efni í fiski – heilsufarsleg áhrif“ að aukin fiskneysla hafði mjög jákvæð áhrif á heilsu þeirra sem tóku þátt í tilraunum AVS-verkefnisins, sem unnið hefur verið að síðastliðin þrjú ár.
Sjúkdómar í þorskeldi
Á undanförnum árum hefur verið unnið að sjúkdómarannsóknum í þorskeldi á Vestfjörðum og fylgst var með tegundum og fjölda sjúkdómstilvika þriggja árganga frá smáseiðaeldi til slátrunar. Markmið verkefnisins var að byggja upp reynslu- og gagnagrunn um sjúkdóma í þorskeldi á Íslandi.
Skorið með vatni
Á undanförnum árum hafa ýmsir reynt að leysa snyrtingu fiskflaka með sjálfvirkum búnaði. Skaginn hf hefur unnið með nýjan vélbúnað að undanförnu þar sem markmiðið var að ná tökum á því að skera beingarð úr fiskflökum með vatnsskurðarvél.
Erfðamengjasýn vænleg til að auka verðmæti sjávarfangs.
Í verkefni styrktu af AVS var smíðað BAC erfðamegnjasafn af þorski. Komið hefur í ljós að safnið er hið ákjósanlegasta tæki til rannsókna á erfðafræði þorsks, sem vænta má að leiði til aukinnar verðmætasköpunar í sjávarútvegi.
Nýtt bleikjufóður
Margt bendir til þess að hægt sé að minnka hlut fiskimjöls og lýsis í bleikjufóðri án þess að það komi niður á vexti og gæðum bleikju í eldi.
Fullnýting hráefnis
Það hefur öllum verið ljóst að töluvert af hráefni tapast frá fiskvinnslunum út í umhverfið með vatninu sem notað er á vinnsluvélarnir. Þarna geta verið töluverð verðmæti á ferð og einnig er það afar neikvætt að henda þessu próteini út í umhverfið.
Úthlutun 2008 liggur fyrir
Nú liggur fyrir úthlutun AVS rannsóknasjóðsins fyrir árið 2008, ákveðið hefur verið að styrkja 64 verkefni að þessu sinni með samtals um 320 m.kr. Sjóðurinn hefur aldrei verið eins öflugur, en ráðstöfunarféð var 100 m.kr meira nú en á síðasta ári eða samtals rúmar 350 m.kr.
Kælibót - Samanburður ísmiðla - kælihraði og kæligeta
Það er ekki nýr sannleikur að hröð og örugg kæling sjávarafla viðheldur betur gæðum, lengir geymsluþol og eykur þar með verðmæti sjávarafurða. Kælibót – samþætting kælirannsókna er verkefni sem AVS sjóðurinn hefur styrkt undanfarið.
Pensím virkar á inflúensuveirur
Rannsóknir benda til þess að Pensímlausnir drepi inflúensuveirur af stofni H3N2. Þetta eru mjög hvetjandi niðurstöður, sem gefa tilefni til frekari rannsókna.
Hreysti er besta sjúkdómsvörnin
Komið hefur í ljós í forverkefni styrktu af AVS sjóðnum að sumar bleikjufjölskyldur hafa meira þol gegna sjúkdómum en aðrar, og því mikilvægt að nýta slíkar fjölskyldur til kynbóta.
Fiskprótein í heilsuvörur
Ný tækni hefur gert það mögulegt að einangra og hreinsa fiskprótein úr afskurði sem fellur til við hefðbundna flakavinnslu. Próteinin er hægt að nota til að bæta nýtingu í flakavinnslu og í tilbúnar vörur eins og fiskbollur og djúpsteiktan fisk. Vaxandi markaður er einnig fyrir vörur sem unnar eru með ensímum, örsíun og annri tækni. Þessi markaður byggir á ýmsum heilsusamlegum eiginleikum fisk próteinanna og afurða unnum úr þeim.
Úthlutun áframeldiskvóta
Aðgreining tegunda í humarvörpu
Hafrannsóknastofnunin vann að athyglisverðum tilraunum til að greina aukaafla frá við humarveiðar og koma þannig í veg fyrir að fanga fiskungviði og fisktegundir sem ekki eru nýtanlegar.
Bætibakteríur í þorskeldi
Nýjar leiðir í sjúkdómavörnum í þorskeldi
Vonir standa til að nýta megi náttúruleg örverudrepandi peptíð í þorski, sem forvarnir gegn sjúkdómum í eldi.
FisHmark-nákvæmari áætlanagerð í fiskveiðum
Þann 14. febrúar n.k. verður kynnt til sögunnar frumgerð hugbúnaðar, FisHmark, sem gerir stjórnendum sjávarútvegsfyrirtækja mögulegt að framkvæma nákvæmari áætlanagerð í fiskveiðum. AVS hefur styrkt verkefnið. Fundurinn, sem fer fram á 2. hæð á Radisson Saga Hótel, hefst klukkan 13:30.
Ný nákvæm vinnslulína
Doktor í vinnsluspá þorskafla
Nú er að verða tímabært að sækja um
Kortlagning hörpudisksvæða fyrir veiðar og stofnmat
Djúpfar eða sjálfsstýrður rannsóknakafbátur er tiltölulega nýtt hugtak í hafrannsóknum. Árið 2007 fór fram forkönnun á notkun djúpfars með myndavél og hliðarsónar til að meta stofnstærð hörpudisks og til að kortleggja botngerð.
Fróðir fiskneytendur
Þorskensím drepur fuglaflensuveirur
Í nýlegri rannsókn kom það í ljós að ensím unnið úr þorskinnyflum drap 99% af fuglaflensuveirum af H5N1 stofni.
