Umtalsverð lækkun fóðurkostnaðar
Niðurstöður umfangsmikilla fóðurtilrauna á bleikju sýna að lækka má fóðurkostnað umtalsvert án þess að dragi úr vexti fisksins. Próteinþörfin virðist lækka hratt eftir að smáseiðastigi sleppir.
Örva má vöxt þorsks með ljósum
Komið hefur í ljós í mikilli ljósatilraun við eldi á þorski að stöðug ljósastýring á kvíastigi eldisins hafði jákvæð áhrif á vöxt fisksins samanborið við fisk sem haldið var við náttúrulega ljóslotu.
Ný aðferð til að greina sýkingu í síld og öðrum fiskum
Sérfræðingum Matís hefur tekist að þróa fljótvirka og ábyggilega erfðagreiningaraðferð til að greina Ichthyophonus hoferi sýkilinn í síld og öðrum fiskum.
Átaksverkefni AVS 2010
Fjölmenni á fundi Matís, AVS og SF um tækifæri í íslenskum sjávarútvegi
Vannýtt tækifæri í íslenskum sjávarútvegi
Hringormar í þorski í áframeldi
Frá um mitt ár 2004 hefur verið fylgst með hringormum og öðrum líffræðilegum þáttum hjá þorski í áframeldi í Skutulsfirði, og hefur m.a. komið í ljós að selormar eru greinilega mjög langlífir.
Staða fiskeldis á Íslandi
Landssamband fiskeldisstöðva hefur tekið saman í áhugaverða skýrslu um framtíðaráform og stefnumótun í fiskeldi hér á landi. Samdráttur hefur verið umtalsverður í laxeldi undanfarin ár, en nú er bleikjan að koma sterk inn.
Hitastýring frystra sjávarafurða skiptir miklu máli
Það skiptir verulegu máli að hafa fulla stjórn á aðstæðum við framleiðslu og flutning á frystum afurðum. Það þykir ekki gott að hægfrysta fisk eða láta hann þiðna upp í flutningi, slíkt rýrir óhjákvæmilega gæði afurða.
Smásölufiskmarkaður
Fram er komin áhugaverð samantekt um möguleika fiskmarkaðar fyrir almenning, þar sem gestir og gangandi geta kynnst óþrjótandi möguleikum íslensks sjávarfangs og komist í tæri við afurðirnar og keypt sér spennandi hráefni til matargerðar.
Bylting í pökkun og flokkun á ferskum laxaflökum
Valka ehf, sem sérhæfir sig í þróun og markaðssetningu á tækjabúnaði og hugbúnaði fyrir fiskiðnaðinn, hefur afhent og sett upp nýjan flokkara fyrir flokkun og pökkun á laxaflökum til Vikenco AS í Noregi.
Nýjar tæknilausnir fyrir línuveiðiskip
Fiskur sem er látinn bæða í sjó með miklum vatnsskiptum, eftir að búið er að slægja og áður en hann fer í kælingu, skilar betri flakagæðum, einkum með tilliti til litar.
Kavíar úr þara
Hægt er að búa til kavíar úr þaraafurðum, og er hægt að finna slíkar afurðir víða á mörkuðum í Evrópu, en heildarmarkaðurinn er frekar smár og verðið lágt.
Meðaflaskiljur í flotvörpur
Notkun þjarka í fiskvinnslu
Valka ehf og HB Grandi hf hafa undanfarin 2 ½ ár unnið að því að greina möguleika á því að auka framleiðni í fiskvinnslunni með nýtingu á þjörkum. Í verkefninu hefur sérstaklega verið horft til að sjálfvirknivæða einhæf röðunarstörf. Sérstaklega hefur verið skoðuð röðun inn á skurðarvélar og inn á lausfrysta.
Ný vinnsla marnings
Í mörg ár hefur verið unnið að ýmsum lausnum til að auka nýtingu í bolfiskvinnslu og á síðasta ári styrkti AVS sjóðurinn fyrirtækið 3X Technology til að hanna nýtt marningskerfi svo ná mætti m.a. meira holdi af hryggjum eftir flökun.
Ensím eykur nýtingu og afköst
Hægt er að auka nýtingu í lifrarniðursuðu um 20-25% með því að nota ensím til að fjarlægja himnuna, sem er utan á lifrinni, afköstin aukast einnig umtalsvert og gæði afurðarinnar eru mun meiri og jafnari en áður.
Hollusta sjávarfangs
Það fer ekkert á milli mála í huga okkar Íslendinga að fiskur og fiskafurðir er bráðholl næring, en það er samt mikilvægt að hafa mælingar og gögn sem sýna að svo sé. AVS sjóðurinn hefur styrkt mælingar á næringarefnum enda nauðsynlegt fyrir útflytjendur að hafa nýjar og áreiðanlegar upplýsingar við hendina.
Spá fyrir um gæði uppsjávarafla
Í AVS verkefninu "Aukið verðmæti uppsjávarfisks" hefur verið þróuð ný aðferð til að spá fyrir um skemmdarferla uppsjávarafla. Sú aðferðafræði sem þróuð er í verkefninu gæti reynst notadrjúg til að skipuleggja meðhöndlun og vinnslu uppsjávarafla, þannig að stærri hluti hans skilaði sér til manneldis eða til framleiðslu á hágæðamjöli.
Arsen er ekki alltaf hættulegt
Afli sem skiptir máli
Gögn sýna að í allt of mörgum tilvikum er fiskur af smábátum ekki nægilega vel kældur áður en hann kemur í land, auk þess sem blóðgun og þvottur er ekki í samræmi við ströngustu kröfur. Matís ohf, Landsamband Smábátaeigenda, Reiknistofa Fiskmarkaðanna, Ný-fiskur, Sjávariðjan Rifi og nokkrar smábátaútgerðir vinna nú að verkefni á vegum AVS sjóðsins þar sem markmiðið er bæta hráefnismeðferð um borð í smábátum.
Forkæling skiptir sköpum
Reynslan hefur kennt útflytjendum ferskra fiskafurða að full ástæða er til að leita allra leiða til að verja vöruna fyrir því hitaálagi, sem hún verður fyrir í flugflutningi á leið til markaðar. Rannsóknir hafa sýnt að góð forkæling fyrir pökkun og vel einangraðar pakkningar geta skipt sköpum fyrir hitastýringu og þar með hámörkun afurðagæða. Matís, Háskóli Íslands og Promens Tempra, hafa tekið höndum saman um rannsóknir á þessu sviði innan AVS verkefnisins Hermun kæliferla.
Þorskkvóti til áframeldis
Ákveðið hefur verið að frestur til að sækja um þorskkvóta til áframeldis fyrir fiskveiðiárið 2009/2010 verði 15. september n.k.
Brjósksykrur eru hollari en brjóstsykur
Úr sæbjúgum og brjóskvef hákarla má framleiða brjósksykrur, sem geta haft jákvæð áhrif á ýmsa kvilla sem hrjá mannfólkið. Matís ohf, Lyfjafræðideild Háskóla Íslands, IceProtein ehf og Reykofninn Grundarfirði ehf vinna nú saman að rannsóknum á chondroitin sulfat brjósksykrum og þróun á framleiðslu þeirra.
Kjöreldishiti bleikju breytist með aldri og stærð fiska
Eldi á bleikju hefur vaxið töluvert á undaförnum árum og búist er við enn frekari aukningu, enda sala gengið vel. Hægt er að hafa mikil áhrif á vöxt bleikjunnar með stjórnun umhverfisþátta en eldi í kerum á landi býður upp á möguleika á framleiðslustýringu með því að stjórna t.d. eldishita, seltustigi eða ljóslotu. Til þess að bæta samkeppnishæfni er mikilvægt að lágmarka kostnað við framleiðslu en umrætt AVS verkefni miðar að því.
Einföld aðferð til að greina nýrnaveikibakteríuna
Sérfræðingar hjá Tilraunastöð Háskóla íslands í meinafræði að Keldum hafa þróað aðferð til að greina bút úr erfðaefni nýrnaveikibakteríunnar, sem er ódýrari og einfaldari en sambærilegar eldri aðferðir.
Meira af grásleppu
Nú er hafinn útflutningur á frystri grásleppu til Kína, og hafa nokkrir gámar verið seldir. Triton ehf hefur í samstarfi við Landssamband smábáteigenda staðið að þessum útflutningi.
Fullnýting hrognkelsa
Hrognkelsi (Cyclopetrus lumpus) eru nær eingöngu veidd til þess að hirða hrogn grásleppunnar. Restinni þ.e. hausum, hveljum, innyflum og vöðvum er hent aftur í sjóinn. Að þessu leyti er tegundin vannýtt og talsverðir möguleikar á að auka verðmæti aflans með bættri nýtingu.
Nýjar vísindagreinar um vetrarsárabakteríuna
AVS hefur styrkt rannsóknir á vetrarsárabakteríunni M. viscosa þar sem nýr sýkiþáttur bakteríunnar hefur verið einangraður og virkni hans skoðuð. Einnig hafa áhrif afurða bakteríunnar á tjáningu ónæmistengdra gena verið skoðuð í laxamódeli. Nýlega hafa verið birtar tvær greinar sem lýsa niðurstöðum þessara rannsókna.
Straumhvörf í flakavinnslu
Með því að framleiða hreinsuð vöðvaprótein úr afskurði er hægt að auka heildanýtingu í bolfiskvinnslu um 8-15% þegar próteinunum er sprautað í flök. Mælingar sýna að þessi aðferð rýrir á engan máta gæði flakana.
Bættur vinnsluferill loðnuhrogna
Allt bendir til þess að hægt sé að stytta þurrkferil loðnuhrogna með því að nota þurrk-færiband í stað þess að láta hrognin standa í kerum í allt að 20 klukkustundir.
Þorskur leiddur í gildru
Reynt er að laða villtan þorsk í gildrur með lyktarefni í stað þess að elta hann um allan sjó. Útibú Hafrannsóknastofnunarinnar á Ísafirði vinnur nú að verkefni sem nefnist „aðlöðun og gildrun þorsks“. Markmið verkefnisins er að finna hagkvæma leið til að fanga þorsk í gildrur.
Nýjar vottunarreglur fyrir lífrænt fiskeldi og fiskirækt
Birtar hafa verið nýjar reglur um lífrænar aðferðir við eldi og ræktun lagardýra og vottun slíkrar framleiðslu. Reglur þessar taka til eldis á laxi, regnbogasilungi, bleikju, þorski, lúðu og sandhverfu og til kræklingaræktar. Reglurnar eru mótaðar innan ramma alþjóðlegra reglna um lífræna framleiðslu og tekið var mið af reynslu annarra þjóða af vottun á þessu sviði, einkum í grannlöndum okkar í Noregi og á Bretlandseyjum.
Eldisbleikjan er í sókn og sala er góð vestanhafs
Um þessar mundir er hljóðið gott hjá bleikjuframleiðendum. Sala á bleikju gengur vel og staðan sterk, ekki aðeins vegna þess hve gengið er hagstætt fyrir útflutningsgreinarnar, heldur einnig vegna mikillar eftirspurnar á mörkuðum í Bandaríkjunum og nágranaþjóðunum á Norðurlöndunum. Telja margir bleikjuframleiðendur að öll framleiðsla ársins sé seld.
Örugg aðferð gegn svindli
Hjá Matís ohf hefur verið lokið við að þróa fljótvirka og áreiðanlega aðferð til að tegundagreina íslenska sjávarnytjastofna, en aðferðin byggir á erfðagreiningum.
AVS rannsóknir kynntar á alþjóðlegri ráðstefnu í Bandaríkjunum
Ferð kræklingaræktenda til Kanada
Um mánaðarmótin febrúar mars fór hópur frumkvöðla í kræklingarækt á Íslandi til Kanada til að kynna sér uppbyggingu og þróun kræklingaræktar. En AVS sjóðurinn styrkti þá til fararinnar.
Marningur verður að flökum
Með því að vinna marninginn og gera hann hæfan til að nota í sprautuvélar þá er hægt að sprauta honum inn í flök og gera marninginn að hluta af dýrari afurð um leið og magn flaka eykst.
Verðmætarýrnun vegna galla í saltfiskafurðum
AVS-sjóðurinn hefur ákveðið að styrkja verkefni til rannsókna á gulumyndun í saltfiskafurðum sem valdið hefur umtalsverðri rýrnun í útflutningsverðmætum.
Þurrkaður kolmunni
Hjá Norlandia á Ólafsfirði hefur verið unnið að tilraunavinnslu á þurrkuðum kolmunna og hefur þeim tekist að sýna fram á að framleiða má fyrsta flokks vöru til manneldis úr frystu hráefni.
Stór beita = stór fiskur
Stærri fiskur bítur frekar á stóra beitu og að sama skapi veiðist mun meira af smáfiski ef beitan er smá. Þó beitustærðin sé meira afgerandi þáttur en krókastærð, þá skiptir krókastærð einnig máli og að jafnaði veiðist stærri fiskur á stærri króka við línuveiðar.
Nauðsynlegt er að vinna eldisþorsk fyrir dauðastirðnun
Afurðir úr eldisþorski standast samanburð við afurðir úr villtum þorski, en það er mikilvægt að vinna eldisþorskinn fyrir dauðastirðnun. Ef það er ekki gert þá verður los í flökunum áberandi.
Úthlutun 2009 liggur fyrir
Fjöldi umsókna til AVS sjóðsins hafa aldrei verið fleiri en í ár og greinilegt að það er mikil hugmyndavinna í gangi um allt land. Alls bárust rúmlega 160 umsóknir þar sem sótt var um ríflega 800 m.kr. og greinilegt að það yrði vandasamt verk að velja umsóknir sem styrkja ætti.
Marorka gerir risasamning við Kongsberg
Marorka hefur gert sinn stærsta samning til þessa við norska fyrirtækið Kongsberg. Kongsberg er einn stærsti framleiðandi brúarkerfa í heiminum og setur fyrirtækið upp brúarkerfi í 350-400 skip á ári. Samkvæmt samningnum verður Maren orkustjórnunarkerfi Marorku sett upp í öllum brúarkerfum Kongsberg og felur samningurinn því í sér verulega aukningu á útbreiðslu Maren kerfisins.
Aukin arðsemi humarveiða
Helstu niðurstöður rannsóknanna á árunum 2007-2008 sýndu að löskun humars við veiðar var breytileg milli báta og tengdist m.a. lengd trollsins. Veiðar með lengra trolli ullu meiri skaða sem kom fram í tap á klóm og brotinni skel.
Votfóður fyrir eldisþorsk
Það hefur ekki tekist að fá villtan þorsk til að taka þurrfóður í áframeldi og því hefur hann verið fóðraður á heilum fiski s.s. loðnu og síld. Aðgangur að slíku hráefni er ótryggur og oft er samsetning næringarefna ekki heppilegt til að tryggja bestu afurðagæði og fóðurnýtingu.
Þurrkaður ufsi fyrir hunda og ketti
Seafood Bureau –Fisksöluskrifstofan hefur þróað hágæða nammi úr þurrkuðum ufsa fyrir hunda og ketti. Markaðssetning og sala hefur farið mjög vel af stað í Noregi, Þýskalandi og Bretlandi.
Úthlutun áframeldiskvóta 2009
Rífandi gangur í markaðssetningu á bleikju
Síðastliðin tvö ár hefur Oddeyri ehf. ásamt samstarfsaðilum sínum, Íslandsbleikju ehf., Samherja hf. og Aquanor Marketing unnið að því að kynna ferska íslenska bleikju á bandarískum smásölumarkaði með góðum árangri. Lagt var af stað með þau markmið að auka söluna um 200% á árinu 2007 og svo um 30% á árinu 2008 og hefur það gengið eftir. Þrátt fyrir þessa miklu söluaukningu hefur tekist að halda afurðaverði háu. Stefnt er á 20% söluaukningu á þessu ári.
Kúfskel við suðurströnd Íslands
Komið hefur í ljós að kúfskel finnst í veiðanlegu magni við suðurströnd landsins, en þéttleikinn er lítill og samsetning stofnsins er ekki samkvæmt þeim óskum sem markaðurinn kallar eftir í dag.
Spennandi niðurstöður í lúðueldi
Áhrif seltu á vöxt, fóðurnýtingu og blóðlífeðlisfræði var kannað hjá lúðu og sýna niðurstöður að vöxtur og fóðurnýting er 20% hærri hjá lúðu aldri á lágri seltu (hér 15 prómill) og að þessi áhrif séu óháð stærð fisksins. Í heildina benda niðurstöðurnar til þess að vöxt, fóðurnýtni og fjárhag eldisins megi stórbæta með því að ala lúðu við u.þ.b. 15 prómill seltu.
Kæling fyrir pökkun ferskra flaka
Hjá Matís er unnið að athugunum á áhrifum þess að forkæla afurðir fyrir pökkun með tilliti til geymsluþols afurða. Eftir því sem afurðir eru nær ákjósanlegu hitastigi við pökkun, því minni er kæliþörfin í sjálfu flutningaferlinu.
Mikið sótt í AVS sjóðinn
Aldrei hafa fleiri umsóknir borist sjóðnum og er um ríflega 30% aukningu að ræða milli ára. Alls staðar að af landinu bárust umsóknir um styrki í verkefni til að auka verðmæti sjávarfangs. Það er greinilega ekki skortur á hugmyndum að nýjum vörum eða atvinnuuppbyggingu.
Frauðplast einangrar betur en bylgjuplast
Í rannsóknum Björns Margeirssonar doktorsnema hjá Matís kom í ljós að frauðplastkassar hafa töluvert meira einangrunargildi en sambærilegir kassar úr bylgjuplasti. Miklu máli skiptir að umbúðir verji vöruna fyrir hitasveiflum á leið hennar á markað.
